SELAHATTİN DEMİREL SELAHATTİN DEMİREL Tüm Yazıları

         Son yıllarda bütün dünyada hızlı bir dijitalleşme süreci yaşanmakta ve her geçen gün hızını arttırmaktadır. Ülkemizde de özellikle 2000 yılından sonra bu süreç hızlanmış ve çok önemli dönüşümlere imza atılmıştır. İlk etapta kulağa hoş gelse de bu süreç hizmet sektöründe ilerde ciddi sıkıntılara sebep olabileceğini düşünüyorum. Biz de meslek olarak bu kapsamın içindeyiz. Hatta beklide en önemli noktasındayız. Çünkü bu dijitalleşme süreci en fazla bizim meslekte yaşanmaktadır. İşimiz kolaylaştırmanın yanında belki de bu sürecin ileriki aşamalarında mesleğimizi teknolojik araçlara terk etme riski taşıdığını belirtmek isterim.

    Bu konuda dünyada çeşitli araştırmalar da yapılmaktadır. Örneğin Oxford Üniversitesi’nden Carl Benedikt Frey ve Michael A. Osborne 2013 yılında yaptıkları bir çalışmada, önümüzdeki 50 yıl içinde Amerika’daki işlerin yüzde 47’sinin yüksek ihtimalle bilgisayarlar tarafından gerçekleştirilebileceğini öngörüyor. Frey ve Osborne’un çok ses getiren bu çalışması, sonradan birçok başka ülke için de yapıldı. Örneğin İngiltere’de önümüzdeki yıllarda bilgisayar tarafından gerçekleştirilebilecek meslekler işgücünün yüzde 35’ine, Japonya’da ise yüzde 49’una tekabül ediyor. İki araştırmacının geliştirdiği algoritmaya göre, ABD’deki mesleklerin yüzde 47’si yüksek riskliydi. Örneğin 2033’te insanlar yüzde 99 ihtimalle telepazarlama ve sigortacılık işlerini algoritmalara kaptıracaktı. Hakemlerin yüzde 98’i, kasiyerlerin yüzde 97’si, şeflerin yüzde 96’sı, garson ve avukat asistanlarının yüzde 94’ü, tur rehberlerinin yüzde 91’i işlerini kaybedecekti.

          Frey ve Osborne, yaratıcılık gerektiren, rutin olmayan işlerin bilgisayarlar tarafından gerçekleştirilme olasılığının daha düşük olduğunu, ancak özellikle taşımacılık ve lojistik, satış gibi rutin işlerin görece fazla olduğu meslek alanlarının daha yüksek risk altında olduğunu belirtiyorlar. Ayrıca meslek için gereken eğitim düzeyi ve ortalama ücret arttıkça, işin bilgisayarlar tarafından yapılabilme ihtimali azalıyor. Türkiye’nin mevcut istihdam yapısına baktığımızda ise bilgisayarların Türkiye’nin mevcut istihdam yapısındaki mesleklerin önemli bir kısmını yapabileceğine dair göstergeler bulunuyor.

      Tüm bu araştırmalar ışığında ve ülkemizdeki teknolojik gelişme ivmesine bakarak mesleğimizin geleceği de tehlikede. Bu araştırmalarda muhasebeci ve denetçiler de bu süreçten büyük zararla çıkacaklar. Bu meslek grubundakilerin yüzde 94’ü işlerini kaybedecek.

          Bu baş döndürücü teknolojik gelişme karşısında hiçbir gücün duramayacağı aşikar. O halde nasıl bir önlem alınması gerektiği üzerinde düşülmeli ve projeler geliştirilmelidir. Bu anlamda mesleğimizin danışmanlık ve proje geliştirme yönü daha fazla ön plana çıkarılmalıdır. İşi sadece kendi büromuza kapanarak ve mükellefin hiç görmediği gizemlerle değil ona iş geliştirme ve yatırım danışmanlığı gibi fikirlerle giderek danışmanlığı somuta indirgemeliyiz. Ona fikir ve projelerimizle sermaye oluşturduğumuzu, olayın basit bir hizmet işi olmadığını göstermek gerekecektir. Yoksa yaptığımız işi yapay zeka ve çeşitli robotik uygulamalar da yapacak ve emek yoğun süreci çok kısaltarak bizi mesleksiz kılabilecektir.    

İyi çalışmalar, saygılar.